|
||||||||||||||||||||||||||
Persberichten en opinieonderzoek
SamenvattingZoals zoveel bedrijven hebben farmaceutische ondernemingen de gewoonte om via persberichten informatie over producten te verspreiden. Het is echter bij wet verboden reclame te maken voor geneesmiddelen die enkel op recept verkrijgbaar zijn. Al vijf keer eerder oordeelde de Commissie Geneesmiddelenreclame (CGR) dat specifieke persberichten feitelijk reclame maakte voor een specifiek geneesmiddel. Deze uitspraken lijken echter geen invloed te hebben op de praktijk.
Stichting Gezonde Scepsis onderzocht de 141 persberichten die tien farmaceutische bedrijven in de laatste vijf jaar hebben doen uitgaan. Van de 33 nader onderzochte persberichten bleek dat bij negentien de regels overtreden waren. De resultaten van dit onderzoek zijn verwerkt in het rapport Persberichten en Opinieonderzoek.
Regels Informatie over een geneesmiddel is volgens de CGR toegestaan wanneer het gaat om ‘informatie van algemene en technische aard die relevant is voor het gebruik van het betreffende middel, waarbij de (merk)naam van het betreffende middel genoemd kan worden.’ Bijsluiters, samenvattingen van productkenmerken, openbare beoordelingsrapporten en 1B-teksten bieden informatie die toegestaan is voor het brede publiek. Elke vorm van beïnvloeding met het kennelijke doel het voorschrijven, ter hand stellen of gebruiken van een geneesmiddel te bevorderen, dan wel het geven van de opdracht daartoe, is reclame.
Informatie Een persbericht geplaatst en verspreid op internet, bedrijfswebsites en/of verspreid via publieke persdiensten zijn voor het brede publiek toegankelijk. Deze persberichten behoren dan ook aan de hiervoor geldende Geneesmiddelenwet en CGR-richtlijnen te voldoen. Wanneer een persbericht oorspronkelijk is verstuurd door een internationale onderneming, ligt de verantwoordelijkheid bij de Nederlandse tak om er voor te zorgen dat het in Nederland verspreide bericht aan de Nederlandse wetgeving voldoet.
Aanprijzen Veel persberichten bevatten echter bijvoeglijke naamwoorden als ‘nieuw’, ‘hoopvol’, ‘meest innovatieve’, ‘spectaculair’, en ‘effectief’. Woorden die niet door feiten en cijfers worden onderschreven. Hierdoor ontstaat een onterecht en ongenuanceerd positief beeld over een geneesmiddel. Ook worden in ongeveer de helft van de persberichten citaten gebruikt die gericht zijn op het grote publiek. In negen van de 33 persberichten worden citaten van artsen gebruikt en negen keer gaat het om citaten van andere personen of commissies.
Ongeregistreerde geneesmiddelen
Marketingbureaus De farmaceutische industrie gebruikt veelvuldig marketingbureaus voor het uitgeven van persberichten. Als echter de opdrachtgever niet wordt vermeld, is een registratiehouder als bron niet zichtbaar als afzender voor de lezer. De (in meer of mindere mate verhulde) reclameboodschap komt dus niet als dusdanig over. Ook voor marketingbureaus geldt de Geneesmiddelenwet. Wanneer zij publieksreclame maken in opdracht van een farmaceutisch bedrijf, zijn beide partijen verantwoordelijk.
Aanbevelingen Om de naleving van regels af te dwingen, wordt bedrijven aangeraden een interne toetsingsprocedure in het leven te roepen, zodat bedrijven zichzelf in het gareel houden. Ook zou de CGR haar regels aan kunnen scherpen door expliciet regels voor persberichten op te stellen. Vervolgens zou de IGZ strikter toezicht moeten houden en zouden CGR en KOAG wellicht betrokken kunnen worden voordat het persbericht de deur uit gaat, zodat zij kunnen monitoren of de berichtgeving wel kies is. Ten slotte verdient het gebruik van citaten van artsen – met name lovende uitlatingen over geneesmiddelen – in persberichten expliciet de aandacht vanuit de beroepsgroep.
InhoudsopgaveSamenvatting
2.1 Conclusies2.2 Aanbevelingen 2.1 Conclusies2.2 Aanbevelingen
3 Persberichten van farmaceutische bedrijven 3.1 Verspreiding van de persberichten
8 Verantwoording en methoden
ContactgegevensStichting Gezonde ScepsisInstituut voor Verantwoord Medicijngebruik Postbus 3089 3502 GB Utrecht Tel: 0888 800 400 website: www.gezondescepsis.nl
ReactiesPersberichten en opinieonderzoek | ||||||||||||||||||||||||||